Czym zajmuje się architekt?

Architektura to zawód twórczy ale wymagający specjalistycznej, fachowej wiedzy i doświadczenia. Dobry architekt potrafi zrównoważyć kompetencje miękkie/twarde oraz pogodzić artyzm z inżynierią – co można uznać za kluczowe w pracy architekta w czystej postaci. Poza tym architekt musi znać i stosować prawo i przepisy budowlane które w dzisiejszym sformalizowanym świecie są nie do pominięcia.

Ta interdyscyplinarność zawodu architekta stanowi o jego wyjątkowości ale i trudności. Talent, czy bogata wyobraźnia to nie wszystko – bez odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia  i ciągłego kształcenia ciężko jest być dobrym w tej pracy i realizować interesujące projekty.

Formalnie architekt to osoba która ukończyła studia inżynierskie i magisterskie w dziedzinie Architektury / Architektury i Urbanistyki. Następnie odbyła określoną prawem praktykę w  biurze projektowym i na budowie oraz zdała egzamin na uprawnienia budowalne. Każdy architekt mający uprawniania i z nich korzystający musi być czynnym członkiem Izby architektów Polskich, oraz posiadać stosowne ubezpieczenie Odpowiedzialności Cywilnej. Czynnego architekta i jego uprawnienia można zweryfikować za pośrednictwem wyszukiwarki e-CRUB (https://e-crub-next.gunb.gov.pl/).

A realnie kim jest Architekt? – To właśnie architekt projektuje i kreuje przestrzeń w której na co dzień żyjemy i funkcjonujemy – niezależnie czy to chodzi o dom, hotel, szpital, basen czy każdą inną przestrzeń. Odpowiada nie tylko za funkcję czy estetykę ale również za zgodność projektu z przepisami prawa. Architekt to nie tylko projektant to partner na budowie i w trakcie całego procesu inwestycyjnego.

Dawniej architekt był jednocześnie projektantem i budowniczym tzn łączył w sobie funkcje projektanta, inżyniera budowlanego i kierownika robót. Obecnie wszystko podlega węższej specjalizacji. I tym samym Architekt nie pracuje już sam, a współdziała w zespole projektantów/branżystów i koordynuje złożony proces inwestycyjny. Uczestniczy również w procesie samej budowy pełniąc kontrole oraz nadzór autorski nad realizacją.

Architekt wykonuje tzw. wolny zawód, co w uproszczeniu oznacza tyle, że może wykonywać swoją pracę w oparciu o samozatrudnienie (zgodnie z ustawą o podatku dochodowym). Tzn jako specjalista świadczy usługi projektowe bezpośrednio dla inwestorów. Co poniekąd łączy się z faktem pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie – w całym procesie budowlanym architekt występuje nie jako firma ale jako projektant z imienia, nazwiska i uprawnień.

Co bardzo ważne Architekt to zawód zaufania publicznego, co oznacza mniej więcej tyle, że przy każdym projekcie musi uwzględniać interesy nie tylko inwestora ale i osób trzecich (np. sąsiadów. Oznacza to obowiązek działania zgodnie z etyką zawodową i poszanowaniem prawa.

Można przyjąć, że architekt jest „mózgiem inwestycji”. To architekt prowadzi rozmowy z inwestorem, branżystami i urzędami. Realnie każda decyzja jest procesowana przez architekta który spina inwestycję w całość. Typowo to architekt jest uznawany za głównego projektanta budynku co wiąże się z prawami autorskimi to dzieła jakim jest projekt domu czy każdego innego obiektu budowlanego.

Można wyróżnić kilka typów architektów przy czym tylko Architekt projektujący obiekty kubaturowe musi posiadać uprawnienia budowlane:

Przy wyborze architekta warto zwrócić uwagę na doświadczenie, portfolio oraz sposób komunikacji. Dobrze dobrany architekt staje się partnerem inwestora w całym procesie budowy. Praca nad projektem to ciągła współpraca na linii architekt-inwestor-branżyści stąd niezwykle istotna jest właściwa komunikacja. To podstawa do zrozumienia potrzeb i wymagań każdej z stron co finalnie wpływa na jakość projektu. Nie ma też ludzi wszechwiedzących stąd ważne jest by wybór podyktowany był specjalizacją i doświadczeniem.